Karahanlılarda Ulu Hacib (Buyruk) denmekte idi. Selçuklularda vezîr ve divan üyeleri ile sultan arasındaki yazışmaları, konuşma ve buluşmaları temin eden aracılara hacib bunların başına da Hacibü'l - Hüccab denirdi. Hacibü'l - Hüccab Osmanlı'daki mabeynci başına ve bugünkü Cumhurbaşkanlığı genel sekreterine benzetilebilir.
(Tekili: Hâcib) Perdeciler. Kapıcılar.
Hacip ( Hacib ) Nedir ? Genel olarak hacip vezir anlamında kullanılan bir sözcüktür. Özellikle hem büyük hem de Anadolu Selçuklu Devletinde önemli görevler üstlenmiş bir bölümdür. Ayrıca Arap saraylarında mabeyinci olarak örten ve saklayan şekilde de anlamı vardır.
buyuk selcuklu devleti'nde, hukumdar ile devlet protokolu ve elciler arasında gorusmeleri ayarlayan devlet görevlisi. hükümdar ve vezirden sonra en önemli kişi.
Hâciblik: İdarî yapılanmada yer alan hâcibin görevi ise halkı dinlemek, onların sıkıntılarını azaltmak, halifeyi görme gereksinimini daha aza indirmek ve diplomatları halifeye takdim etmekti. Hâciplik , Abbâsîler döneminde çok önem kazandı.
Melik: Hükümdardan sonra gelen eyalet yöneticisidir. Şıhne: Askeri validir. Amid: Sivil görevli, bir anlamda belediye başkanıdır. Amil: Taşradan vergisini toplamakla görevlidir.
Selçuklularda önemli bir görev olan “Atabeglik” unvanını ilk kez kullananın Vezir Nizâmü'l-Mülk olduğu kabul edilmektedir. ... Vezir Nizâmü'l-Mülk, adaleti, siyasî-idarî kabiliyeti, cömertliği, güzel ahlâkı ve çok bilgili kişiliği ile tanınırdı.
Osmanlı döneminde çeşni tatmakla yükümlü saray görevlilerine " çeşnigir ", "çeşnicibaşı", " çeşnigir usta" veya "çeşniyar usta" denirdi. Bunların görevi yemekleri lezzet bakımından tatmak olduğu kadar, aynı zamanda, sultanın ve ailesinin güvenliği (zehirlenme olasılığı) ile de ilgili idi.
Hükümdar ve diğer saray mensuplarını korumak candarların göreviydi; başlarındaki kumandana emîr-i cândâr denilirdi. Bunların dışında sarayda silâhdar, alemdar, hânsâlar ve câmedar gibi görevliler de vardı. Merkez teşkilâtının başında yuğruş denilen vezir bulunurdu ve hükümdar adına devlet işlerini yürütürdü.
"Ekâbir-i hâs" denilen saray büyükleri arasında yer alan çaşnigîrin esas görevi , maiyetindekilerle birlikte sultanın sofrasını hazırlamak ve sofraya konulan yemekleri sultandan önce tatmak suretiyle onun zehirlenme ihtimalini önlemekti.
Bu devletin teşkilatı da, diğer Türk devletlerinde olduğu gibi tamamen askeri bir devlet teşkilatı idi (Uzunçarşılı, 1988: 59). Selçuklu döneminde askeri müzik topluluğu nevbet, nevbet takımı, tablhane gibi isimler almıştır.
Divan -ı İşraf: Askeri ve hukuki işler dışında devleti denetlerdi. Başkanına Müşrif denirdi. Divan -ı Arz: Askerlik işlerinden sorumlu divan . Başkanına Emir-i Arz denirdi.
Hükümdar tarafından “Menşur-ı Vezaret ”[1] ile tayin olunan ve hükümdardan sonra ki en yüksek yetkiye sahip olan kişiye Vezir denmektedir.
Amîdülmülk (devletin direği) lakabı ile bilinen Kündürî, Sultan'ın başka vezirleri olmasına rağmen kaynaklar da “Selçukluların ilk veziri” olarak nitelendirilmesini, vezirlik kurumunu daha önce örneği görülmemiş bir biçimde etkin hale getirmesine borçludur diyebiliriz.
SON YAZILAR
Mayoz bölünme sırasında kalıtsal çeşitliliğe neden olan olaylar nelerdir?..
Kefal balığı fırında nasıl pişirilir?
Niloya karakteri kim?
Far bazı ne demek?
Forza Horizon 2 Sistem Gereksinimleri kaç bit?
Hacibü l Hüccab ne demek?
Hamilelikte hapşırmak bebeğe zarar verir mi?
Normatif nedir nedir?
Nissan Juke kaç lira?
Ketçaplı mayonezli makarna nasıl yapılır?
