Cevab : Tenvîn veya nûn-i sakinden sonra B harfi bulunduğunda tenvîn veya nûn-i sâkin tamamen Mim harfine dönmesine ve genizden gelen bir sesle ihfâ yapılmasına (gizlenmesine) İklâb denir.
İklab , tenvin veya sakin nun'dan sonra "ba" harfinin gelmesi durumunda nun sesinin mim sesine çevrilerek okunmasıdır.
İhfâ , İdgâm ile İzhâr arasında bir hal (durum) olup şeddeden uzak (yani şeddeli okumaktan çekinmek ve uzak durmak suretiyle) gunneli (sesi genizden getirmek) okumak demektir. İhfâ harfleri on beş harftir.
Tenvin veya Cezimli Nun dan sonra Lâm veya Ra harfi gelirse İdğam-ı Bila-Ğunne olur. Tenvin veya Cezimli Nun'dan sonra Lâm veya Ra harfi gelirse Nun ( ن ) sesi Lâm ( ل ) veya Ra ( ر ) sesine dönüşür. Yani Nun okunmaz, Lâm veya Ra şeddeli okunur . Bu durumda ğunne yapılmaz, ses tutulmaz.
Kalb kökünden türeyen ve sözlükte "döndürmek, çevirmek, altını üstüne getirmek" anlamlarına gelen iklâb , tecvid terimi olarak bâ (ب) harfinin önünde bulunan sâkin nûn veya tenvinin idgam yapılmaksızın "mîm"e dönüşmesini ifade eder.
Bunlar: ي، م، ن ve و harfleridir. Her ne zaman tenvin veya sakin nundan sonra idğam -ı meal gunne harflerinden birisi ayrı kelimelerde art arda gelirse nun sesi, idğam -ı meal gunne harflerinin sesine katılarak gunneli yani genizden getirilen bir sesle ve hafifçe uzatılarak okunur.
Yani, sesi genizden getirerek tenvini veya nûn-i sâkini bu dört harfden birine idhal edip (birinci harfi ikinci harfin içine girdirmek) ikinci harfi şeddeli gibi okumaktır.
اَنْبَأَهُمْ örneğinde görüldüğü gibi sakin nundan sonra be harfi gelmiş, dolayısıyla izhar kuralı oluşmuştur.
Sâkin mîm (مْ )'den sonra bâ (ب ) harfinin gelmesiyle yapılan ihfâdır. Bu ihfâ çeşidine de mîm harfinin mahrecinin dudak bölgesi olması hasebiyle dudak ihfâsı denilmiştir.
Kur'an-ı Kerim okurken harflerin sıfat ve mahreçlerine bağlı olarak bazen, kimi harfleri birbiri içine katarak okunur. Şimdi hangi şartlar oluşursa harfleri idğamlı bir şekilde okumamız gerektiğine göz atalım. İdğam -ı meal gunne harfleri toplamda dört tanedir . Bunlar: ي، م، ن ve و harfleridir.
Sual : İdgâm -i meal – gunne ne demektir ? Cevab : Gunneli idgâm demektir . Yani, sesi genizden getirerek tenvini veya nûn-i sâkini bu dört harfden birine idhal edip (birinci harfi ikinci harfin içine girdirmek) ikinci harfi şeddeli gibi okumaktır.
Kuvvetli bir ses işitlecek şekilde mahrecin sarsılmasıdır. Kalkale harflerinden birisi, kelimenin ortasında veya sonunda (gerek aslen, gerek vakf sebebiyle olsun) sakin olarak bulunursa kalkale olur. قُطْبُ جَدٍ ifadesindeki harfler , kalkale harfleridir.
Tenvin veya sâkin "nûn"dan sonra ت، ث، ج، د، ذ، ز، س، ش، ص، ض، ط، ظ، ف، ق، ك harflerinden birinin bulunması durumunda uygulanan bu ihfâ dil ihfâsı olup tenvin veya sâkin nûn okunurken dil "nûn"un zâtî mahrecinden ayrılarak gunne ile icrâ edilir: فَتْحٌ قَرِيبٌ، مَنْ شَكَرَ، أَنْزَلَ gibi.
Tecvid ilminde “iki harfin arasını ayırma” (harfi mahrecinde okuma) demektir. ... Kırâat-i aşere imamlarından Ebû Ca'fer el-Kārî ḫâ ve “gayn”ı ihfâ harflerinden saydığı için ona göre bu iki harften önceki sâkin nûn veya tenvin de ihfâ edilerek okunur (هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللهِ gibi).
Sual : İdgâm -i meal – gunne ne demektir? Cevab : Gunneli idgâm demektir. Yani, sesi genizden getirerek tenvini veya nûn-i sâkini bu dört harfden birine idhal edip (birinci harfi ikinci harfin içine girdirmek) ikinci harfi şeddeli gibi okumaktır.
SON YAZILAR
