Gözlemci bakış açısı , objektif bakış açısı ve müşahit bakış açısı isimleri ile de bilinmektedir. Gözlemci bakış açısında , anlatıcı kameraman gibi inceleme yapar ve ayrıntıları görebildiği kadarı ile okuyucuya aktarmaktadır. Bu anlatım şeklinde, anlatıcı gördükleri haricinde bilgiler vermez.
Olayların dışında kalan ve bir gözlemci gibi gördüğü durumları bizlere aktaran anlatıcının açısı “Gözlemci bakış açısı ” olarak adlandırılır. Olayları görebildiği kadarıyla adeta bir kameraman göreviyle okuyucuya aktarır. Bu nedenle kameraman bakış açısı olarak da adlandırılmaktadır.
Metinlerdeki bakış açılarından biri olan kahraman bakış açısında yazar, edebi eserdeki kahramanlardan biridir. ... Metinde anlatıcı yazarın kendisidir. Yazar, olayların içinde bulunur; görme, duyma, bilme, yaşama, düşünme gibi yetenekleriyle okuyucuya olayları aktarır.
Birinci şahıs anlatıcı tekil veya çoğul olabilir, eserdeki belli bir bakış açısını temsil eder. Anlatıcı kendisine "ben" ve /veya "biz" olarak hitap eder. Bu okuyucuya sadece anlatıcının duygu ve düşüncelerini görme fırsatı verir; fakat başkalarınınki görülemez.
Hakim Bakış Açısının Özelliği “ Hakim bakış açısı ” ismi verilen bakış açısında yazar yaşanmış, yaşanacak ve yaşanan her şeyi bilir, anları görür ve duyar. Bu bilgelik ise, kahramanların aklından geçenleri bilmeye, iç seslerini ve niyetlerini okumaya kadar gider.
Hâkim (İlahi/Tanrısal) Bakış Açılı Üçüncü Tekil (O) Anlatıcı Yaşanmış, yaşanan ve yaşanacak olan her şeyi bilir, görür ve duyar. Kahramanların gönlünden veya zihninden/kafasından geçenleri okumaya kadar uzanır. Anlatıcı, anlattığı olayların dışında durur, gören durumundadır.
Yani çoğul bakış açısında, anlatıcı birden fazladır. Örneğin kurmaca metinde, bir kaza anının hem kazayı yapan şoför tarafından, hem yaralı tarafından hem de olaya tanık olan kişiler tarafından anlatılması çoğul bakış açısını yansıtır.
Birinci şahis anlatıcı , bir öykünün bir kişi tarafından, kendi adına ve kendisi hakkında konuşarak anlatıldığı anlatım türüdür. Anlatıcı karakterlerden biridir. Birinci şahıs anlatıcı tekil veya çoğul olabilir, eserdeki belli bir bakış açısını temsil eder. Anlatıcı kendisine "ben" ve /veya "biz" olarak hitap eder.
SON YAZILAR
